Kody GTU i Kody Transakcji w JPK VAT

Kody GTU i Kody Transakcji w JPK VAT

Kody GTU i Kody Transakcji w JPK VAT

Od 1 października 2020 roku w Polsce obowiązuje nowa forma raportowania podatkowego — Jednolity Plik Kontrolny VAT (JPK VAT). Wraz z tym systemem wprowadzono kody GTU oraz kody transakcji, które mają na celu dokładniejsze raportowanie specyficznych towarów, usług oraz transakcji podatkowych. Kody te mają pomóc organom podatkowym w lepszej identyfikacji działań podatników oraz w wyeliminowaniu nadużyć podatkowych. Ale czym dokładnie są kody GTU i kody transakcji? Kiedy i jak należy je stosować? W tym artykule przyjrzymy się szczegółowo tym zagadnieniom.

Kody GTU (Grupy Towarowo-Usługowe) to oznaczenia, które stosowane są na fakturach w odniesieniu do konkretnych towarów i usług objętych obowiązkiem ich oznaczania w pliku JPK VAT. GTU nie są widoczne bezpośrednio na fakturach, ale ich zastosowanie jest wymagane przy raportowaniu za pomocą JPK VAT. W sumie wprowadzono 13 kodów GTU, z których każdy odnosi się do innej grupy towarów lub usług.

Obecnie obowiązuje 13 kodów GTU. Poniżej przedstawiamy ich listę oraz wyjaśnienia, kiedy należy je stosować:

  • GTU 01: Oznacza dostawy wyrobów alkoholowych, takich jak wina, piwa, spirytus itp.
  • GTU 02: Dotyczy wyrobów tytoniowych oraz suszu tytoniowego.
  • GTU 03: Obejmuje dostawy paliw, w tym benzyny, oleju napędowego i gazu.
  • GTU 04: Przeznaczony jest dla sprzedaży olejów opałowych.
  • GTU 05: Dotyczy odpadów, w tym odpadów metalowych, tworzyw sztucznych, papieru oraz odpadów niebezpiecznych.
  • GTU 06: Oznacza dostawy urządzeń elektronicznych, jak telefony, laptopy, tablety, konsole do gier itp.
  • GTU 07: Stosowany w przypadku sprzedaży pojazdów i części do pojazdów, w tym samochodów, motocykli, autobusów, oraz ich części zamiennych.
  • GTU 08: Dotyczy sprzedaży metali szlachetnych oraz nieszlachetnych, jak złoto, srebro czy platyna.
  • GTU 09: Przeznaczony jest dla dostaw leków oraz wyrobów medycznych, takich jak środki farmaceutyczne.
  • GTU 10: Obejmuje dostawy budynków, budowli i terenów budowlanych.
  • GTU 11: Stosowany jest w przypadku świadczenia usług transportowych oraz usług związanych z transportem, takich jak spedycja.
  • GTU 12: Dotyczy usług doradczych, prawnych, księgowych, marketingowych, badawczych oraz zarządzania.
  • GTU 13: Obejmuje usługi związane z dostarczaniem licencji na programy komputerowe oraz prawa autorskie.

Podatnicy VAT, którzy dokonują sprzedaży towarów lub usług należących do jednej z tych grup, muszą stosować odpowiednie kody GTU w swoich raportach JPK VAT.


Kody GTU są obowiązkowe, gdy podatnik sprzedaje towar lub świadczy usługę, które należą do jednej z wyżej wymienionych kategorii. Warto jednak zaznaczyć, że nie zawsze konieczne jest uwzględnienie kodu GTU na każdej fakturze. Kody te są wymagane wyłącznie dla towarów i usług objętych obowiązkiem raportowania, a ich brak na fakturze nie oznacza automatycznie błędu w fakturze. Najważniejsze jest poprawne raportowanie tych kodów w JPK VAT.

Jeśli nie jesteś podatnikiem VAT, czyli jeśli korzystasz ze zwolnienia z podatku VAT to kody GTU Cię nie dotyczą.


Kody transakcji to specjalne oznaczenia stosowane w odniesieniu do specyficznych transakcji podatkowych, takich jak sprzedaż międzynarodowa, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, odwrotne obciążenie VAT, leasing czy transakcje trójstronne. W przeciwieństwie do kodów GTU, kody transakcji odnoszą się głównie do charakteru transakcji, a nie do rodzaju towaru lub usługi.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze kody transakcji, które muszą być stosowane w JPK VAT:

  • SW: Dotyczy sprzedaży wysyłkowej z terytorium Polski do innych krajów Unii Europejskiej (B2C).
  • EE: Oznacza świadczenie usług elektronicznych, nadawczych lub telekomunikacyjnych w ramach transakcji z innymi krajami UE.
  • TP: Oznacza transakcje realizowane pomiędzy podmiotami powiązanymi gospodarczo, czyli takimi, które mają istotny wpływ na działania drugiego podmiotu.
  • TT_WNT: Dotyczy wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów trójstronnych (transakcje z udziałem trzech podmiotów z różnych krajów UE).
  • TT_D: Dotyczy dostaw w transakcjach trójstronnych.
  • MR_T: Stosowany w przypadku procedury marży dla towarów używanych.
  • MR_UZ: Dotyczy procedury marży przy świadczeniu usług turystycznych.
  • I_42: Oznacza import towarów objęty procedurą celną 42, czyli z możliwością rozliczenia VAT w kraju przeznaczenia.
  • I_63: Oznacza import towarów objęty procedurą celną 63.
  • B_SPV: Dotyczy transakcji związanych z bonami jednego przeznaczenia (single-purpose vouchers).
  • B_SPV_DOSTAWA: Stosowany w przypadku dostawy bonów jednego przeznaczenia.
  • B_MPV_PROWIZJA: Oznacza prowizje przy sprzedaży bonów wielokrotnego przeznaczenia.

Kody transakcji są stosowane w szczególnych sytuacjach, takich jak:

  • Sprzedaż towarów i usług za granicę, zwłaszcza do innych krajów UE.
  • Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi gospodarczo.
  • Wewnętrzne transakcje w ramach Unii Europejskiej, które obejmują nabycie lub dostawę towarów.
  • Transakcje objęte procedurą marży, np. przy sprzedaży towarów używanych lub usług turystycznych.

W skrócie jeśli jakaś sytuacja pod danym kodem transakcji Cię dotyczy to ją oznaczasz kodem transakcji na fakturze w programie w którym wystawiasz faktury.

Powinna być tam specjalna rubryka na kod transakcji z której wybierasz dany kod.

Podobnie jak w przypadku kodów GTU, kody transakcji muszą być odpowiednio raportowane w JPK VAT.


Aby poprawnie raportować kody GTU oraz kody transakcji w JPK VAT, warto przestrzegać kilku zasad:

Konsultacja z doradcą podatkowym: W przypadku wątpliwości, warto skonsultować się z doradcą podatkowym, aby uniknąć błędów w raportowaniu.

Dokładna analiza faktur: Upewnij się, że każda faktura jest dokładnie sprawdzana pod kątem tego, czy wymaga oznaczenia kodem GTU lub kodem transakcji.

Raportowanie w JPK VAT: Pamiętaj, że kody muszą być zawarte w pliku JPK VAT, a niekoniecznie na samej fakturze.

Kody GTU oraz kody transakcji wprowadzone w JPK VAT mają na celu usprawnienie procesu raportowania oraz zwiększenie transparentności rozliczeń podatkowych. Każdy podatnik VAT powinien znać zasady ich stosowania, aby uniknąć błędów w rozliczeniach i uniknąć problemów z organami podatkowymi. Regularna weryfikacja faktur oraz odpowiednie oznaczanie transakcji w JPK VAT to klucz do prawidłowego rozliczania podatku VAT.


Kody GTU to oznaczenia grup towarów i usług, które muszą być raportowane w JPK VAT w określonych sytuacjach, takich jak sprzedaż wyrobów alkoholowych, tytoniowych, paliw, czy usług doradczych.

Czy muszę stosować kody GTU na każdej fakturze?

Nie, kody GTU są obowiązkowe tylko w przypadku transakcji związanych z towarami i usługami, które należą do grup objętych obowiązkiem oznaczania.

Czym są kody transakcji?

Kody transakcji to specjalne oznaczenia stosowane w przypadku transakcji międzynarodowych, transakcji trójstronnych, oraz procedur marży.

Jakie są kody transakcji?

Przykłady kodów transakcji to SW (sprzedaż wysyłkowa), EE (usługi elektroniczne), TT_WNT (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów trójstronnych), MR_T (procedura marży dla towarów używanych).

Kiedy stosować kody transakcji?

Kody transakcji stosuje się w specyficznych przypadkach, takich jak sprzedaż do innych krajów UE, transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi, oraz transakcje objęte procedurą marży.

Czy każdy podatnik VAT musi stosować kody GTU i transakcji?

Nie. Kody te muszą być stosowane przez podatników VAT dokonujących transakcji objętych obowiązkiem oznaczenia. Nie dotyczą one podatników na ryczałcie ani zwolnionych z VAT.